ММС

Објавено на: 08/18/21 1:34 PM

Јас не успеав да му помогнам, а тој ми го спаси животот – Потресна исповед на новинар за обидот да помогне на пријател во Авганистан

Кон средината на март, му пишав на мојот пријател Тахир Лудин, авганистански новинар кој живее во близина на Вашингтон, откако го видов неговиот син тинејџер како трча на лента за трчање. Мојата порака беше едноставна, само да му се јавам и да видам како се неговите, ја започна својата приказна новинарот од Njujorker, Дејвид Рохд.
Му напишав, ја продолжува својата приказна тој, како било и дека го видел синот на фотографиите и дека баш пораснал.
-Тахир не одговори, тогаш не се грижев и мислев дека ќе ми одговори. Нашата комуникација беше спорадична, но нашата врска беше невообичаена, пишува тој за Njujorker.
Пред две години, Тахир, еден авганистански возач по име Асад Магал и јас бевме киднапирани од Талибанците, откако еден од неговите команданти ми се јави да го интервјуирам надвор од Кабул.
Нашите киднапери не селеа од куќа до куќа и на крајот не одведоа во оддалечените племенски области на Пакистан, каде Талибанците уживаа безбедно засолниште. Нашите чувари му рекоа на Тахир дека сакаат да го убијат и на многу начини сакаа да го осакатат неговото тело. Тие се однесуваа кон мене многу подобро и бараа од Тајмс, мојот тогашен работодавец, да плати откуп од милиони долари и да обезбеди ослободување на затворениците во Гвантанамо. Не држеа сите заедно, во иста просторија, и јас и Тахир разговаравме со часови, жалејќи се за болката што им ја нанесовме на нашите семејства. По повеќе од седум месеци заробеништво, јас и Тахир избегавме. Додека нашите чувари спиеја, Тахир не одведе во блиската воена база (Асад избега сам по неколку недели). Тоа беше крајот на нашето искуство за кое никој од нас не можеше да поверува дека се случило, рече тој и додаде:

-Повторно ја сретнав сопругата – се венчавме само два месеци пред да бидам киднапиран – во Соединетите држави. Плашејќи се од одмазда од Талибанците, Тахир, а подоцна и Асад, исто така, се преселија во Америка.  Со текот на годините, и јас и Тахир ги променивме нашите животи. Се откажав од известување за војна и станав горд татко на две ќерки. Патот на Тахир беше потежок. Откако се населил во северна Вирџинија, работел како возач на Убер, а потоа почнал да испраќа пакети за Амазон.  Живееше со други имигранти во тесни станови, испраќајќи го најголемиот дел од заработката дома на неговото големо семејство, кое остана во Кабул. Во 2017 година, откако стана американски државјанин, Тахир ги донесе своите пет најстари деца во Соединетите држави да живеат со него. Во април, се обидов да му се јавам на Тахир, но не можев да го добијам. Бев загрижен, му испратив серија пораки и повторно немаше одговор. Веднаш му испратив е -пошта и тој веднаш ми одговори, напиша дека е во Кабул од 28 март.

– Талибанците се пред Кабул. Илјадници Авганистанци го напуштаат Кабул секој ден, напиша Тахир во е -пошта, додавајќи дека аплицирал за виза за да им дозволи на остатокот од неговото семејство да дојдат во Америка со него. Ми олесна кога го слушнав ова. Неколку дена претходно, претседателот Бајден објави дека сите американски војници ќе се повлечат од Авганистан до 11 септември. Тахир со години се надеваше на мировен договор во Авганистан. Сега тој беше фокусиран на безбедно одведување на своите сакани од земјата. Претпоставував дека Тахир, како американски државјанин, ќе може да обезбеди визи за неговата сопруга и преостанатите деца, од кои најмладиот има четири години. Приближно во исто време, мојот друг пријател од Авганистан, Вахид Вафа, кој помина една деценија како новинар за Тајмс во Кабул, дојде до истиот заклучок како Тахир за перспективите за неговата земја. Вахид неколку пати ги посети САД, но секогаш се враќаше во Авганистан, одлучен да остане во својата татковина.


Во 2019 година, вооружен напаѓач пукаше во автомобил што требаше да го вози Вахид до аеродромот, при што го повреди возачот. Вахид не бил во возилото во тој момент и не е сигурен дали тој бил цел. Тој помогна да се спаси возачот и го однесе во болница. Во 2020 година, Талибанците извршија бран убиства во кои загинаа повеќе од сто авганистански цивилни лидери, вклучително и лекари, новинари и бранители на човековите права. Во новата тактика, Талибанците почнаа да поставуваат магнетни бомби под автомобилите на нивните жртви – со цел да го тероризираат градот.

– Одат кон лесни цели, ми рече Вахид по телефон.

Во мај и јуни, контактирав со групи за помош на бегалци, непрофитни правни организации и академски субјекти за да видам дали можат да им помогнат на Тахир и Вахид. Одговорите што ги добив беа пријатни, но незадолжителни. Бека Хелер, шеф на Меѓународниот проект за помош на бегалците, ми рече дека е шокирана од недостатокот на напредно планирање од администрацијата на Бајден.

Високи претставници на Белата куќа и Стејт департментот се чини дека не го разбираат бројот на авганистански цивили, кои, како и Тахир и Вахид, ги поддржаа напорите на САД и би биле во голема опасност доколку Талибанците ја вратат власта. Соединетите држави се обидоа да направат еден од најголемите напори за обнова на нацијата од Втората светска војна, финансирајќи создавање училишта, здравствени клиники и независни медиуми низ целата земја. Според Меѓународниот комитет за спасување, 300.000 авганистански цивили во изминатите дваесет години  беа поврзани со американски проекти во земјата.

Тахир помина два месеци во Кабул чекајќи неговата сопруга и децата да добијат покана за интервју за виза во Амбасадата на САД и да се вратат во САД кон средината на јуни.

Беше фрустриран и без пари. Откако Бајден рече дека американската војска ќе се повлече од Авганистан, илјадници граѓани на таа земја аплицираа за виза, а апликацијата на Тахир за сопругата и виза на неговите деца чекаа на ред, а пандемијата дополнително забави се.

Кон средината на јули, кога се приближуваше повлекувањето на американските војници, Тахир и Вахид ми рекоа дека и двајцата се откажале од идејата за американски визи. Ми рекоа дека ќе бараат визи во Турција или во некоја трета земја, каде што ќе бидат недостапни за Талибанците.

Се обратив до сегашните и поранешните владини претставници што ги сретнав за време на последното известување. Ми беше кажано дека приоритет е даден на апликациите од 20.000 Авганистанци кои работеле како преведувачи или биле вработени во американската војска.  Сегашните и поранешните воени претставници, исто така, ја наведоа брзината на тие напори од администрацијата. Три месеци по објавувањето на повлекувањето на американските војници, само околу седумстотини од 20.000 воени преведувачи пристигнаа во Соединетите држави.

Службениците од администрацијата на Бајден љубезно ме слушаа, но се чинеше дека им недостасува брзина.

На почетокот на август, решив да излезам во јавност. За време на безбедносниот форум во Аспен, кој се одржа практично оваа година, го прашав Залмај Калилзад, висок американски дипломат кој ги надгледува мировните преговори со Талибанците, за случајот на Тахир.

„Очајно се обидува да ги извлече сопругата и децата од Кабул“, реков.

– Што да му кажам на овој новинар? Тој ми го спаси животот. Тој е американски државјанин. Тој има право да ги донесе сопругата и децата овде. Тој рече дека тој, како бегалец, ја разбира ситуацијата на Тахир.

„Што се однесува до вашиот пријател новинар, јас би го поканил да стапи во контакт со мене“, рече тој.

– Ќе го поврземе со вистинската личност во амбасадата, додаде тој. Одговорот ги разбуди моите надежи. Добив е -маил адреса од Стејт департментот во канцеларијата на Калилзад. Неколку дена подоцна, персоналот го контактираше Тахир, но имаше малку нови информации. Во тоа време, апликацијата на неговиот шестгодишен син за патување во Соединетите држави е избришана, но апликациите за неговите други мали деца се уште се обработуваат, повеќе од четири месеци откако беа поднесени.

Неколку дена подоцна, го посетив Тахир во неговиот стан во северна Вирџинија. Со часови, јас и Тахир седевме сами во собата обидувајќи се да смислиме план. Тоа е најмногу време поминато заедно откако бевме киднапирани. Една вечер, ја слушнавме веста дека Талибанците го убиле највисокиот владин претставник за медиумите во Кабул.

Тахир познавал службеник, поранешен новинар. Кога ми покажа видео на кое еден човек пее на група негови пријатели, тој плачеше, исто како кога и двајцата понекогаш бевме во заробеништво. Врвот на сето тоа беше средбата со пет негови постари деца, на возраст од 16 до 21 година. Јадевме авганистанска храна и домашни пијалоци.

Неговиот најстар син работел во Мека. Неговиот помал син сакаше да вози велосипед низ Вашингтон. Неговите две најстари ќерки сонуваа да посетуваат колеџ во северна Вирџинија. Сите негови деца зборуваа неколку зборови на шпански, јазик што го научија од нивните средношколски пријатели. Неговите ќерки зборуваа за дискриминацијата со која се соочуваа затоа што носеа шамии. Јас и Тахир со часови разговаравме за религијата во заробеништво. Му реков на Тахир дека стануваат американски авганистанци. Тој рече дека е горд на нив.

Доцна една ноќ, Тахир го повика своето семејство во Кабул. Тој и кажа на сопругата дека сум на гости. Таа ми се заблагодари за мојата помош. Таа претпоставуваше дека можам да им го спасам животот, исто како што Тахир го спаси мојот. Срамната вистина беше дека, и покрај тримесечните напори, јас не напредував. Американската влада рече дека помага, но напорите на САД, како и во текот на војната, беа фокусирани на спасување американски животи, а не на авганистански.

Талибанците напредуваа во предградијата на Кабул на 12 август, а Вахид ми напиша дека успеал да обезбеди виза за Турција за себе и за своето семејство со помош на пријател, кој исто така е новинар.

Неколку дена подоцна, Талибанците го окупираа Кабул, бев во контакт со Вахид, а потоа отидов да го посетам Тахир, кој нон-стоп го повикуваше своето семејство во Кабул.

Тој рече дека талибанците патролираат по улиците во близина на неговиот дом. Тој одлучи дека е најдобро за нив да останат внатре. Вахид и неговото семејство, заедно со илјадници други Авганистанци, отидоа на аеродромот во Кабул со надеж дека ќе ја напуштат земјата. Вахид ми рече дека американските војници пуштаат американски државјани во мал воен дел од аеродромот што е безбеден. Авганистанците се оставени сами на себе.

Наместо 5.000 војници, за кои администрацијата на Бајден тврди дека биле испратени во Авганистан за да се олесни евакуацијата на американскиот персонал и ограничен број Авганистанци кои им помагале, Вахид проценил дека видел 500 американски војници како се обидуваат да ја обезбедат областа без бодликава жица или каква било друга опрема.

Во еден момент почна пукање. Откако чекаа 20 часа, Вахид и неговото семејство го напуштија аеродромот. Надвор имаше талибански контролен пункт. Членовите на Талибан ги пребараа торбите на семејството и најдоа Плејстејшн кај неговиот син. Еден од талибанците, мислејќи дека уредот е компјутер, побара од Вахид да им даде лозинка, Вахид се обиде да објасни дека тоа е само детска игра.

Во понеделникот вечерта, Тахир ми се јави по полноќ. Тој зборуваше со шепот, бидејќи неговите деца спиеја. Слушнал дека Талибанците пребаруваат куќи во Кабул и бараат секој што соработувал со Американците.

„Мислам дека Американците се обидуваат да го напуштат Кабул и само да ги земат дипломатите“, рече тој.

Исто како што беше во заробеништво, тој ги сподели своите стравови со мене.

– Јас сум силен, знаеш дека сум силен, рече тој, кој имаше проблеми со спиењето.

– Плачев толку пати. Сите велат дека сме напуштени. Што треба да правиме ?, праша тој.

Извор: kurir.rs


Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со Услови за преземање.

1x1